Rukumberi: Imibiri 87 y’abazize Jenoside yakorewe Abatutsi yashyinguwe mu cyubahiro

Imibiri 87 y’abazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 iherutse kuboneka yashyinguwe mu cyubahiro mu Rwibutso rwa Rukumberi, aho 90% igizwe n’abana bato bishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu murenge wa Rukumberi.

Yashyinguwe mu gikorwa cyo kwibuka ku nshuro ya 29 Jenoside yakorewe Abatutsi i Rukumberi cyabaye kuri iki cyumweru tariki 23 Mata, cyitabiriwe na Minisitiri w’ubucuruzi n’inganda Prof Ngabitsinze Jean Chrysostome, Umuyobozi w’Intara y’Iburasirazuba, CG Gasana Emmanuel n’abandi bayobozi mu nzego zitandukanye, bifatanyije n’abafite ababo bashyinguye mu rwibutso rwa Rukumberi, abaharokokeye; n’abaturage muri rusange.

Umurenge wa Rukumberi wahoze ari muri Komine Sake mbere ya Jenoside yakorewe abatutsi, ni ahantu hiciwe abatutsi barenga ibihumbi 40 kandi bicwa mu gihe gito.

Abazi amateka ya Rukumberi bemeza ko ari kamwe mu duce twakorewemo itegurwa rya Jenoside yakorewe Abatutsi, haba mu mwaka wa 1959 ndetse no mu myaka yabanjirije uwakorezwemo Jenoside nyir’izina ari wo wa 1994.

Ni agace kandi katujwemo Abatutsi mbere ya 1994, bikaba byarakozwe mu rwego rwo kubashyira ahantu habo hihariye kugira ngo kubica bitazagora abicanyi.

Uhagarariye imiryango yashyinguye ababo, Kabandana Callixte mu gahinda kenshi yavuze ko bishimiye gushyingura ababo mu cyubahiro, ariko kandi asaba n’ababa bazi aho abandi bari kubagaragaza.

Yagize ati: “Tunezerewe n’uyu mwanya w’uko tugiye kubashyingura mu cyubahiro, turashimira buri wese mu buryo mwatubaye hafi kuko bitwongeramo imbaraga bigatuma uwari wihembye yongera kubona ko igihugu kimukunda, […]turamutse tugize amahirwe tukabona aho abacu bari byibuza abari hano bajya baruhuka.”

Yashimiye Akarere ka Ngoma, anavuga ko abantu bashyinguwe kuri uyu munsi 90% ari abana bato b’impinja bavanywe mu bwiherero, bishwe na Rwagatera n’abandi bari bafite umwihariko wo kwica abana bato.

Umuyobozi w’Akarere ka Ngoma Niyonagira Nathalie yihanganishije imiryango yashyinguye ababo ndetse asaba n’abazi aho imibiri y’abishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu murenge wa Rukumberi iri kuhagaragaza kugira ngo bashyinguwe mu cyubahiro.

Minisitiri w’Ubucuruzi n’Inganda Dr. Ngabitsinze Jean Chrysostome wari umushyitsi mukuru muri iki gikorwa cyo kwibuka ku nshuro ya 29 i Rukumberi, yagize ati: “Ndakomeza imiryango ya Rukumberi yabuze ababo mu gihe cya Jenoside yakorewe Abatutsi kandi nkomeze n’Abanyarwanda bose muri rusange mu gihe turimo cyo kwibuka abacu bazize Jenoside yakorewe Abatutsi, Rukumberi rero ifite umwihariko, bawuvuzeho amateka yawo ni maremare kugeza 1994.”

Ati: “Ni ukwibuka twiyubaka tukubaka kino gihugu cyacu cyakoze ibishoboka kugira ngo kigere aho kigeze, turashimira Nyakubahwa Perezida wa Repubulika ku nzira ikomeye yo kurwanya ko Jenoside yakongera ukundi mu gihugu cyacu, hanze hano hari ibihugu ukibona bigipfobya Jenoside yakorewe Abatutsi dufite n’ibihugu bigitoteza Abatutsi rero ni uguharanira ko ibyabaye bitazongera ariko duharanira ko igihugu cyacu cyiza cyazakomera mu bukungu, mu iterambere nubwo cyahuye n’akaga gakomeye mu myaka yashize.”

Iyi mibiri 87 yashyinguwe muri uru rwibutso rwa Jenoside rwa Rukumberi yiyongereye ku iyindi isaga 42,500 ihashyinguwe.

Back