HIBUTSWE ABATUTSI BICIWE I MWULIRE
Kuri uyu wa 18 Mata 2025, ku rwibutso rwa Jenoside rwa Mwulire habereye igikorwa cyo kwibuka ku nshuro ya 31 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, hanashyingurwa mu cyubahiro imibiri 96 y’abazize Jenoside yakorewe Abatutsi yabonetse.
Ni igikorwa kitabiriwe n’Abayobozi mu nzego zitandukanye, aho Umushyitsi mukuru yari Visi Perezida wa Sena Hon. Nyirahabimana Soline. Ba Visi Perezida b’Umutwe w’Abadepite Hon Beline Uwineza na Hon. Sheikh Mussa Fazil Harerimana, Guverineri w'Intara, Rubingisa Pudence, intumwa za rubanda, inzego z'umutekano n'abandi bayobozi mu nzego zitandukanye nabo bifatanyije n'Ubuyobozi bw'Akarere ka Rwamagana, imiryango y'abarokotse Jenoside n'abaturage muri rusange mu gikorwa cyo Kwibuka ku nshuro ya 31 Jenoside Yakorewe Abatutsi iMwulire
Urwibutso rwa Jenoside rwa Mwulire ruruhukiyemo imibiri isaga 27,000 y'abatutsi bazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Uyu munsi, muri uru rwibutso harashyingurwa mu cyubahiro imibiri 96 y'abatutsi bishwe muri Jenoside.
Mu ijambo ry'Umuyobozi w'Akarere ka Rwamagana, Mbonyumuvunyi Radjab n'ubuhamya bwa Mukangarambe Josiane waharokokeye, bagarutse ku buryo Jenoside yakorewe Abatutsi i Mwulire yakoranywe ubukana bukomeye ndetse n'uruhare rw'Ubuyobozi bwari burangajwe imbere na Burugumesitiri Semanza Laurent na Rugambarara Juvenal bayoboye icyari Komini Bicumbi. Uyu Semanza yaje gukatirwa n'Urukiko Mpanabyaha Mpuzamahanga Rwashyiriweho u Rwanda.
Amateka ya Jenoside yakorewe Mwurire agaragaza ko abatutsi bari bahungiye ku musozi wa Mwulire baturutse mu byahoze ari amakomini ya Bicumbi, Gikoro na Rutonde (ubu ni mu Karere ka Rwamagana) bagahanganye n'Interahamwe bakoresheje amabuye n’intwaro gakondo bakomeza gutsinda ibitero bagabwagaho n'interahamwe, kugeza ubwo hitabajwe Abasirikare baturutse mu kigo cya gisirikare cya Kanombe bica Abatutsi benshi bari bahungiye kuri uyu musozi wa Gisanza hifashishijwe imbunda nini.
Visi Perezida wa Sena y’u Rwanda, Nyirahabimana Soline, yibukije ko Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi ari umwanya mwiza wo kuzirikana amateka mabi yaranze u Rwanda, no guha icyubahiro inzirakarengane zazize uko zavutse.
Hon. Nyirabihamana yashimye ubutwari bwaranze Abatutsi bari bahungiye ku musozi wa Mwulire mu guhangana n’ibitero byaje kubica, kandi agaragariza abaharokokeye ko Igihugu kiri kumwe na bo mu bihe byo kwibuka nk’umwanya wo gukomeza kubaba hafi no kubaka u Rwanda ruzira amacakubiri. Yavuze kandi ko kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi, ari umwanya wo kwigisha abakiri bato amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi, kugira ngo bibafashe kugira uruhare mu kubaka u Rwanda rwiza.